با من به جهنم بیا
یا
دوفیلم با یک بلیت

July 17, 2017


1. شنبه شب گفت‌و‌گو حسین دهباشی و علی فلاحیان را از سایت تاریخ‌آنلاین دانلود کردم و دیدم. جایی آقای فلاحیان با اشاره به لزوم وجود «پوشش» برای کار اطلاعاتی ادعا می‌کند که تعداد زیادی از خبرنگاران از عوامل اطلاعاتی‌اند و با خنده اضافه می‌کند که اصولاً خبرنگاری که پولی ندارد.
این داستان من را چند سالی عقب برد. چهارده سال پیش بیست و دو ساله بودم و گاهی چیزکی برای روزنامه‌ی شرق آن روزها می‌نوشتم که دبیر فرهنگ و هنرش احمد غلامی بود. این چیزکی - یا همان جهان داستانی نویسندگان- گاهی تمام صفحه را پر می‌کرد. آن زمان منیرو روانی‌پور ایران بود و من و دیگرانی که نمی‌دانم اجازه دارم اسمشان را بیاورم یا نه، شانس آن را داشتیم که بعضی روزها جایی جمع بشویم و داستان بخوانیم و حرف‌هایش را بشنویم. یک روز خانم روانی‌پور زنگ زد و گفت «فلانی» میگه تو اطلاعاتی هستی و داری واسه نویسنده‌ها پرونده‌سازی می‌کنی؛ ازش پرسیده‌ام چرا، میگه چطور ممکنه یک بچه ۲۲ ساله بدون رابطه و فشار از بیرون تو شرق مطلب تمام صفحه داشته باشه...
خب، حرف برای من سنگین بود. تازه‌کار بودم و جوان و انتظارم از ادبیات و اهلش چیز دیگری بود. به‌هم ریختم. زنگ زدم و به آقای غلامی و ماجرا را تعریف کردم (چه حوصله‌ای داشت آن سال‌ها آقای غلامی) و ادامه دادم که دیگر نمی‌خواهم کار کنم. خندید و گفت هرطور میلته، ولی فکر می‌کنی به من نمی‌گن اطلاعاتی؟
حالا چهارده سال از آن ماجرا می‌گذرد. من هنوز هربار آن «فلانی» را می‌بینم کهیر می‌زنم و راهم را عوض می‌کنم. ماجرا اما این است که این سالها خیلی‌ از آدم‌های اهل قلم و ادبیات را دیده‌ام که به هم انگ اطلاعاتی بودن زده‌اند. مسخره اینجاست که وقتی کنار هم می‌ایستند هم جز به آغوش و لبخند رضایت نمی‌دهند. گاهی آدمها می‌پرسند چه مرگت شد که بعد از «مرگ‌بازی» دیگر هیچ غلطی نکردی و گورت را گم کردی و پیدایت هم نیست. انکار نمی‌کنم که بخشی از ماجرا تنبلی است، اما بخش مهمی از داستان هم بر می‌گردد به سرخوردگی و تنفر از کثافتی که این ادبیات را بلعیده. ریاکاری و دروغ و تهمت و منفعت طلبی و زیرپای هم کشیدن خوراک بعضی از دوستان است و از بد روزگار این روزها همان بعضی‌ها شده‌اند مدعی دفاع از آزادی و کلمه.
کاش می‌شد یک روزی آدم بی‌خیال همه چیز بشود و از خاطراتش بگوید، از آدمها و کارها و باورها و حرف‌هایشان. یا کتابی بنویسد که با این جمله شروع می‌شود: من توی همین جهنم بزرگ شد‌ه‌ام...
از برکات این گفت‌و‌گو یکی هم این بود که بالاخره فهمیدیم ماجرای «اتوبوس ارمنستان» که این همه سال درباره‌اش حرف زده‌اند و از جزییاتش گفته‌اند، فقط یک قصه تخیلی و فرعی در یکی از رمان‌های(میم را مشدد بخوانید) گلشیری بوده و واقعیت ندارد. خدا را صدهزار مرتبه شکر که از گمراهی درآمدیم.

2. دیشب اما مستندی به دستم رسید درباره هوشنگ گلشیری؛ مستندی که لوگوی یکی از شبکه‌های به قولی افشاگر و پر سر و صدای ماهواره‌ای هم نشسته بود روی پیشانی‌اش. قبل از دقیقه 37 فیلم، گلشیری از داستان «معصوم دوم»اش می‌گوید. کارگردان فیلم اما در اقدامی تاریخی عکس کتاب معصوم دوم نوشته «جواد فاضل» را به فیلم اضافه می‌کند که کتابی است درباره امام اول شیعیان، حضرت علی(ع)! نکته اینجاست که در دار و دسته کارگردان و کل آن شبکه با این همه ادعا، یک نفر نبوده که گلشیری را بشناسد و بداند که گلشیری از چه حرف می‌زند یا حتی از خودش بپرسد چه نسبتی میان «جواد فاضل» و «هوشنگ گلشیری» است.

3. آن از داخل، این هم از خارج. همین دو برش، حال ادبیات داستانی ما و وضعیت نویسنده ایرانی را نشان می‌دهد. مرغ عزا و عروسی، چوب دو سر طلا!

- «با من به جهنم بیا» نام رمانی‌ست از ناتاشا امیری و «دو فیلم با یک بلیت» نام فیلمی‌ست از داریوش فرهنگ.

لينک مطلب | 9:30 AM


شنبه روز بدی بود

June 24, 2017


photo_2017-06-24_20-19-36.jpg

ما آدم‌های فراموشکاری هستیم آقای اسدی؛ شاید حتی چند سال دیگر فراموش کنیم که شما در کدام روز و کجا تسلیم مرگ شدید. داستان‌هایتان اما هستند، دست‌کم تا وقتی کلمه باشد و ادبیات و اهلش.

لينک مطلب | 8:29 PM


از زبان حافظ

June 8, 2017


در عاشقی گریز نباشد ز سوز و ساز
استاده‌ام چو شمع، مترسان ز آتشم

لينک مطلب | 3:15 PM


All for One

June 7, 2017

photo_2017-06-07_17-49-40%20%282%29.jpg


کنار هم ایستاده‌ایم؛ برای یک کشور، برای یک پرچم...

لينک مطلب | 6:15 PM


نهنگ این آب خرد

June 6, 2017


DSC_0020-.jpg

«به دوستی می‌گفتم مثل سیبی بودم که برای خودش می‌غلتید و می‌رفت، حالا یک گاز گنده ازش زده‌اند، حالا لنگ می‌زند. کاری‌اش نمی‌شود کرد. آن قبلی نمی‌شود، آن بخش را کنده‌اند. یک بار سفر که رفته بود برایش نوشتم که زندگی بی‌تو در خانه مثل مرداب است، نیستی که دم به دم سنگی بیندازی! حالا دیگر سفر طولانی است و من باید این سکون را تحمل کنم. واقعا روح خانه‌ام بود، زنده‌ام می‌کرد. این‌که آثارش هست و زنده است و این‌ها، کمکی نمی‌کند. آدم حضور فیزیکی کسی را می‌خواهد که نفس بکشد. آثار برای دیگران است، تشفی خاطر آن‌هاست.»
این‌ جملات فرزانه طاهری همه آن چیزی است که می‌شود درباره گلشیری و حال امروز ادبیات گفت. آب خرد داستان‌نویسی مرداب شده است؛ نیستید که دم به دم سنگی بیندازید توی این مرداب، آقای گلشیری، نهنگ این آب خرد...

- عکس از علی شیرخدایی است.

لينک مطلب | 8:50 AM